» » آبی که باید حفظ شود...
اطلاعات مطلب
  • بازديدها : 34
  • نويسنده : user
  • تاريخ : 20 آبان 1398, 09:53
20 آبان 1398, 09:53

آبی که باید حفظ شود...

دسته بندی : خبرها

ایسنا/چهارمحال و بختیاری سیل ابتدای سال در چهارمحال و بختیاری، با وجود اینکه حجم بسیاری از بارش را در کمترین ساعات دربرداشت ولی خوشبختانه با تدابیر انجام شده از سوی مسئولان، خسارات به کمترین حد خود رسید، این در صورتی که آب حاصل از بارش تماما از استان خارج شد و هیچ نفعی برای سفره‌های آب زیرزمینی و تغذیه آن‌ها نداشت.

در این میان انجام کار آبخیزداری در کاهش خسارات سیل تاثیر بسیاری داشت که تا حدودی این اقدامات در استان انجام شده، اما به گفته اساتید و صاحب‌ نظران نیازمند توجه ویژه‌تر است.
با این حال با توجه به پیش‌بینی‌های هواشناسی، بارش‌های موثر در استان از نیمه دوم آبان‌ماه آغاز می‌شود، ولی آیا واقعا استان آمادگی لازم در برابر حوادث احتمالی همچون سیل را دارد یا خیر؟
خسرو کیانی معاون مدیریت بحران استان در گفت و گو با ایسنا، اظهار کرد: با وجود اینکه کمتر از ۲۴ ساعت بیشترین بارش نقطه‌ای کشور به میزان بیش از ۲۸۰ میلی‌متر در چهارمحال و بختیاری و در فروردین‌ماه رخ داد.
وی افزود: چهارمحال و بختیاری تنها استانی بود که با وجود بارش‌های شدید تلفات جانی به همراه نداشت ، این نشان از هماهنگی و همکاری بین بخشی میان دستگاه‌های مرتبط است که در حد مطلوب بود.
کیانی اضافه کرد: تجربه نشان داده که در سنوات گذشته استان بدون حادثه‌ای نبوده‌ایم ولی همکاری بین بخشی موجب شده تلفات و خسارات به حداقل برسند.
معاون مدیریت بحران استان با اشاره به اینکه میزان خسارت برآورد شده ناشی از سیل ابتدای سال در استان ۵۹۹۰ میلیارد ریال بود، تصریح کرد: از این میزان ۲۴۹۰ میلیارد ریال بخش زیربنایی ، ۱۱۲۰ میلیارد ریال بخش مسکونی و تجاری و ۲۳۸۰ میلیارد ریال خسارت بخش کشاورزی و دامی بود.
وی گفت: بعد از پیگیری‌های لازم توسط مسئولان استانی، ۳۹۳۵ میلیارد ریال معادل حدودا ۶۶ درصد اعتبار به استان ابلاغ شد.
کیانی بیان کرد: اخیرا مدیریت بحران به ستاد پیشگیری، هماهنگی و فرماندهی عملیات پاسخ تغییر کرده که وظیفه هماهنگی و نظارتی بر عملکرد دستگاه‌ها را بر عهده دارد.
وی افزود: خوشبختانه شرح وظایف دستگاه‌های مختلف در زمان بحران مشخص شده که در دهمین جلسه ستاد مدیریت بحران استان تمهیدات لازم انجام و در حال حاضر دستگاه‌های مربوطه همچون دستگاه‌های خدمات‌رسان استان، در صورت بروز بحران، آمادگی کامل را دارند.
کیانی در ادامه گفت: یکی از پروژه‌های مهم و اولویت‌داری که می‌تواند از بروز میزان خسارت و سیلاب جلوگیری کند، پروژه‌های آبخیزداری است.
وی بیان کرد: خوشبختانه هر چند به لحاظ اعتباری استان در مذیقه بوده، اما با وجود کوهستانی بودن استان و شیب بالای آن، چهارمحال و بختیاری جزء استان‌های پیشتاز در انجام کار آبخیزداری است.
در ادامه روح‌الله فتاحی دانشیار مهندسی آب دانشکده کشاورزی دانشگاه شهرکرد اظهار کرد: کنترل سیلاب و تبدیل آن به یک فرصت، برای مناطق خشک و نیمه خشک کشور همچون چهارمحال و بختیاری پروسه‌ای کوتاه مدت محسوب نمی‌شود.
 وی افزود: اگر هواشناسی اعلام می‌کند که در ماه‌های پیش‌رو بارندگی خواهیم داشت و هشدارهایی در این زمینه برای خطر سیلاب صادر می‌شود، عملا در این فرصت زمانی محدود، انجام هیچ کاری امکانپذیر نیست، بنابراین بارندگی‌هایی که در منطقه رخ می‌دهد، راهی جز جریان یافتن و خروج از استان را ندارند.
فتاحی گفت: براساس نرم‌های بین‌المللی برای محافظت از سیل در حوزه آبخیزداری، بایستی بر روی سرشاخه‌ها اقدام انجام شود که عملا می‌توان گفت استانی که سرشاخه دو رودخانه بزرگ از جمله زاینده‌رود و کارون است از این موضوع غافل بوده، به این معنا که کار متمرکز و گسترده‌ای روی آبخیزداری انجام نشده است.
وی با اشاره به اینکه از منافع کار آبخیزداری تنها کنترل سیلاب نیست، تصریحکرد: وقتی پتانسیل‌های خیزش آب در حوزه‌ای حفظ و برای دوره بلندمدت مطمئن باشیم که پتانسیل کافی برای تولید آب در آن حوزه وجود دارد، این امر می‌تواند از جمله ثمرات آبخیزداری باشد، بنابراین تولید آب در هر حوضه‎ به کار آبخیزداری بستگی دارد.
این استاد دانشگاه افزود: عدم پرداختن به آبخیزداری عواقب ناخوشایندی دارد که بارزترین آن سیلاب‌هایی بوده و برخی مواقع در مناطقی از کشور رخ می‌دهد، که ممکن است در چهارمحال و بختیاری بواسطه مرتفع بودن، تمرکز لازم بر روی سیلاب انجام نشده، گرچه در بسیاری از نقاط استان تهدیدی از سیلاب متوجه آن منطقه نشده است.
وی بیان کرد: برای یک سرزمین از نظر طبیعی و محیط زیست و همچنین پتانسیل بهره‌برداری بعد از آب، مقوله خاک و حاصلخیزی آن مطرح بوده که بسیار حائز اهمیت است.
فتاحی گفت: زمانی که در سرشاخه‌ کار آبخیزداری انجام نشود، بارندگی‌ها موجب فرسایش خاک می‌شوند، به این معنا خاکی که دومین عنصر ذی‌قیمت هر سرزمین محسوب می‌شود، با رخ دادن بارندگی‌ها جابجا می‌شود.
وی ادامه داد: از طرفی خاک از دست رفته بسیار با ارزش بوده و همراه با جریان آب به پایین‌دست سرازیر و سازه‌های برداشت آب از جمله سدها، بندها و دهانه آبگیر را تخریب و با رسوب گذاری از کارکرد اصلی خود فاصله می‌گیرند، به طوری که سدهایی که در پایین دست ساخته شده‌اند سریعا پر از رسوب می‌شوند و مجبور به رسوب‌زدایی یا تخریب سدها خواهیم بود.
این عضو هیات علمی بعد دیگر آبخیزداری را مسائل اجتماعی برشمرد و گفت: عمران و آبادانی یکی از مقوله های آبخیزداری محسوب می‌شود.
وی بیان کرد: در علم هیدرولوژی به پدیده سیلاب و بارندگی تصادف گفته می‌شود، به این معنا که این دو واژه تصادفا در طبیعت رخ می‌دهند.
فتاحی اضافه کرد: سیلاب‌های ابتدای سال، موجب بروز خساراتی به کشور شد که اگر سالیان گذشته در حوزه آبخیزداری و با هزینه‌های اندک اقداماتی انجام شده بود، شاید خسارت‌های بسیار کم یا حتی خسارتی متحمل کشور نمی‌شد.
وی افزود: سیل ابتدای سال موجب شد آن حجم از نعمت الهی و فرصتی که خداوند در سال آبی ۹۸-۹۷ نصیب ما کرد را نتوانیم از این فرصت مناسب و در پیش‌رو استفاده کنیم، به این معنا در صورتی که سالیان گذشته بر روی آبخیزداری برنامه‌ریزی انجام شده بود می‌توانستیم آب را از طریق سیستم‌های کنترل سیلاب، پخش سیلاب، تغذیه مصنوعی و کنتورفارو حفظ کنیم.
فتاحی گفت: در حال حاضر کسری مخازن آبی کشور بیش از ۶۰ میلیارد مترمکعب بوده که اگر سیلاب ابتدای سال مدیریت شده بود، می‌توانست بخشی از این کسری را جبران کند.
وی با اشاره به اینکه در علم هیدرولوژی به بارندگی‌ها و  سیلاب‌هایی که رخ می‌دهد واقعه گفته می‌شود، بیان کرد: امروزه ثابت شده که در مناطق خشک و نیمه خشک بارندگی و سیلاب شدید است، به این معنا که اگر  خشکسالی، بارش و سیلاب در منطقه‌ای رخ دهد، قطعا شدید خواهند بود که باید برای مدیریت این مناطق ابزاری وجود داشته باشد که این رخدادها را به نفع خود، مهار و آن‌ها را به فرصت تبدیل کنیم.
این استاد دانشگاه تاکید کرد: بایستی در چهارمحال و بختیاری به طور خاص در تمام زمینه‌ها به آبخیزداری بیش از پیش توجه کرد، بنابراین صرفا آبخیزداری احداث سد، بند و اقدامات مکانیکی نیست، بلکه آبخیزداری پکیجی بوده که شامل اقدامات مکانیکی، بیومکانیکی، بایولوژیکی، اجتماعی اقتصادی است.
وی با بیان اینکه ساخت سد یکی از المان‌های آبخیزداری محسوب می‌شود، تصریح کرد: اگر سدی ساخته شود، ولی در سرشاخه‌ها کار آبخیزداری انجام نشود عمر سد، به اندازه عمر یک حباب خواهد بود.
فتاحی افزود: نمی‌توان گفت سدهای ساخته شده یا اقداماتی که در حوزه آبخیزداریانجام شده تاثیری نداشته است، قطعا آن اقدامات تاثیرگذار بوده، ولی در مقایسه با هزینه‌ای که صرف ساخت این سدها شده، اگر به صورت صحیح و با برنامه‌ریزی هزینه می‌شد و به طور اصولی در سرشاخه‌ها کار آبخیزداری انجام شده بود، می‌توانست در مدیریت آبخیز، عمر مفید و عملکرد موثرتری را داشته باشد.
وی با اشاره به اینکه آبخیزداری مشابه بیمه‌ای است که برای حوادث مختلف پرداخت می‌شود، اظهار کرد: برای جلوگیری یا تسکین حوادثی که در طول تاریخ به وفور در کشور به وقوع پیوسته چاره‌ای جز پرداخت بیمه نیست، بنابراین برای انجام کار آبخیزداری باید از بالاترین نقطه آغاز تا به نقطه انتهایی ختم شود.
این عضو هیات علمی بیان کرد: در دانش هیدرولوژی هیچ‌گاه قطعیت ۱۰۰ درصد وجود ندارد، یعنی ممکن است سیلابی رخ دهد که سد نتواند این سیل را در خود نگه دارد و ناچارا باید به پایین دست سرازیر شود.
وی گفت: امروزه در جوامع پیشرفته سیلاب‌هایی که رخ می‌دهد سیستم‌های هشدار سیلاب برای آن‌ها وجود دارد که با توجه به داده‌های ماهواره‌ای و رادارهای هواشناسی با رصد کردن توده های هوا و برآورد دقیق زمان و مکان هسته‌های بارشی، می‌توانند بین یک هفته تا یک ماه قبل از وقوع سیلاب‌ها این پیش‌بینی‌ها را انجام دهند.
فتاحی خاطرنشان کرد: لازم است در کنار عملیات آبخیزداری، سیستم‌های مجهز پیش‌بینی و هشدار سیلاب در دستور کار مسئولان ملی قرار گیرد.
شما وارد سايت نشده ايد. جهت ارسال نظر در سايت وارد شويد
اگر تاکنون ثبت نام نکرده ايد اينجا کليک کنيد.

ارسال نظر

نام شما : *
ايميل:
نظر شما:
دو کلمه ای را که در تصویر مشاهده می کنید وارد نمائید : *